Firma NowoczesnaTechnologie w małej firmie

Rozdział 3 z 12 · Podatek dochodowy

Zaliczka na PIT co miesiąc: jak ją policzyć bez księgowej

Stan prawny na: październik 2026kwoty na 2026 r.6 min czytania

W skrócie

  • Zaliczkę liczysz narastająco: dochód od 1 stycznia, podatek od całości, minus zaliczki z poprzednich miesięcy.
  • Kwota zmniejszająca 3 600 zł odejmuje się w całości — dlatego pierwsze zaliczki na skali wychodzą zero, aż dochód przekroczy 30 000 zł.
  • Próg 120 000 zł dotyczy podstawy od początku roku. 32% płacisz tylko od nadwyżki.
  • Liniowy: 19%, zdrowotną odliczasz do 14 100 zł w roku. Ryczałt: składki społeczne i połowę zdrowotnej odejmujesz od przychodu — przed stawką.
  • Termin: do 20. dnia następnego miesiąca (za grudzień do 20 stycznia), na mikrorachunek podatkowy.

Zasada: zawsze od początku roku

Na skali i liniowym nie liczysz podatku od jednego miesiąca. Co miesiąc liczysz go od początku roku i odejmujesz to, co już było należne.

  1. Dodaj przychody od 1 stycznia do końca miesiąca.
  2. Odejmij koszty z tego samego okresu.
  3. Odejmij zapłacone składki społeczne: emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową (bez Funduszu Pracy).
  4. Zaokrąglij do pełnych złotych — to podstawa.
  5. Podatek na skali: 12% podstawy minus 3 600 zł. Powyżej 120 000 zł: 10 800 zł plus 32% nadwyżki.
  6. Odejmij zaliczki należne za poprzednie miesiące. Wynik (nie mniej niż zero), zaokrąglony do złotych, to zaliczka.
Nie dziel kwoty 3 600 zł na 12 i nie mnóż jednego miesiąca razy 12. Oba skróty dają złą kwotę.

Liniowy

  • 19% podstawy — bez kwoty zmniejszającej i bez progu.
  • Od dochodu odejmujesz też zapłaconą zdrowotną: w 2026 r. łącznie najwyżej 14 100 zł.
  • Liczysz tak samo narastająco: podatek od początku roku minus zaliczki należne.

Ryczałt

  1. Od przychodu miesiąca odejmij zapłacone składki społeczne i połowę zapłaconej zdrowotnej.
  2. Wynik zaokrąglij do pełnych złotych i pomnóż przez stawkę.
  3. Jeśli odliczenia są większe niż przychód, resztę przenieś na kolejne miesiące roku.
  4. Przy kilku stawkach odliczenia dziel w proporcji przychodów z każdej stawki od początku roku.
Częsty błąd: „przychód × stawka minus połowa zdrowotnej”. Odliczenia idą od przychodu, przed stawką — inaczej ryczałt wychodzi zaniżony.

Jak dobrać stawkę do pracy — Forma działalności i opodatkowania.

Opcja 1 000 zł i zaliczki kwartalne

  • Na skali i liniowym możesz nie wpłacać zaliczki, dopóki podatek od początku roku minus to, co już wpłaciłeś, nie przekracza 1 000 zł. Gdy przekroczy — wpłacasz całość. Resztę po grudniu dopłacasz z zeznaniem. Na ryczałcie tej opcji nie ma.
  • Zaliczki kwartalne na skali i liniowym: mały podatnik (sprzedaż w poprzednim roku do 8 517 000 zł brutto) albo firma w pierwszym roku — jeśli w tym roku i w 2 latach wcześniej nie prowadziłeś działalności (ani małżonek przy wspólności majątkowej; art. 44 ust. 3g w zw. z art. 22k ust. 11 PIT). Ryczałt kwartalny: przychody z poprzedniego roku do 851 720 zł.
  • Termin przy kwartałach: 20. dnia miesiąca po kwartale. Wybór zaznaczasz w zeznaniu rocznym.

Przelew

  • Mikrorachunek podatkowy: indywidualny numer wyliczany z NIP (generator na podatki.gov.pl).
  • Symbol: PIT (skala), PPL (liniowy) albo PPE (ryczałt).
  • Okres, np. za październik 2026 r.: 26M10; kwartał trzeci: 26K03.
  • Kwota w pełnych złotych.

Przykład: elektryk na skali, 22 000 zł przychodu i 7 000 zł materiału miesięcznie

Dochód miesięcznie: 14 861,53 zł (po materiale i Funduszu Pracy). Składki społeczne do odliczenia: 1 788,29 zł miesięcznie.

Miesiąc

styczeń

Podstawa od stycznia
13 073 zł
Podatek od stycznia
0,00 zł
Zaliczka
0 zł
Termin
20 lutego 2026
Miesiąc

luty

Podstawa od stycznia
26 146 zł
Podatek od stycznia
0,00 zł
Zaliczka
0 zł
Termin
20 marca 2026
Miesiąc

marzec

Podstawa od stycznia
39 220 zł
Podatek od stycznia
1 106,40 zł
Zaliczka
1 106 zł
Termin
20 kwietnia 2026
Miesiąc

kwiecień

Podstawa od stycznia
52 293 zł
Podatek od stycznia
2 675,16 zł
Zaliczka
1 569 zł
Termin
20 maja 2026
Miesiąc

maj

Podstawa od stycznia
65 366 zł
Podatek od stycznia
4 243,92 zł
Zaliczka
1 569 zł
Termin
22 czerwca 2026
Miesiąc

czerwiec

Podstawa od stycznia
78 439 zł
Podatek od stycznia
5 812,68 zł
Zaliczka
1 569 zł
Termin
20 lipca 2026
Miesiąc

lipiec

Podstawa od stycznia
91 513 zł
Podatek od stycznia
7 381,56 zł
Zaliczka
1 569 zł
Termin
20 sierpnia 2026
Miesiąc

sierpień

Podstawa od stycznia
104 586 zł
Podatek od stycznia
8 950,32 zł
Zaliczka
1 568 zł
Termin
21 września 2026
Miesiąc

wrzesień

Podstawa od stycznia
117 659 zł
Podatek od stycznia
10 519,08 zł
Zaliczka
1 569 zł
Termin
20 października 2026
Miesiąc

październik

Podstawa od stycznia
130 732 zł
Podatek od stycznia
14 234,24 zł
Zaliczka
3 715 zł
Termin
20 listopada 2026
Miesiąc

listopad

Podstawa od stycznia
143 806 zł
Podatek od stycznia
18 417,92 zł
Zaliczka
4 184 zł
Termin
21 grudnia 2026
Miesiąc

grudzień

Podstawa od stycznia
156 879 zł
Podatek od stycznia
22 601,28 zł
Zaliczka
4 183 zł
Termin
20 stycznia 2027

Zaliczki za styczeń i luty wynoszą 0 zł — działa kwota zmniejszająca. Za październik podstawa od stycznia przekracza 120 000 zł i nadwyżka wpada w 32%. Razem w roku: 22 601 zł.

Ryczałt: trzy stawki w jednym miesiącu

Montaż 15 000,00 zł, pomiary 3 000,00 zł, serwis urządzeń 2 000,00 zł. Zapłacone składki społeczne 1 788,29 zł i zdrowotna 830,58 zł (połowa: 415,29 zł).

Stawka

5,5%

Przychód
15 000,00 zł
Odliczenia (proporcja)
1 652,69 zł
Podstawa
13 347 zł
Ryczałt
734,085 zł
Stawka

8,5%

Przychód
2 000,00 zł
Odliczenia (proporcja)
220,36 zł
Podstawa
1 780 zł
Ryczałt
151,30 zł
Stawka

14%

Przychód
3 000,00 zł
Odliczenia (proporcja)
330,54 zł
Podstawa
2 669 zł
Ryczałt
373,66 zł

Razem 1 259,045 zł, po zaokrągleniu 1 259 zł. Zły wzór („przychód × stawka minus połowa zdrowotnej”) dałby 999,71 zł — o 259,29 zł za mało.

Jak to policzyliśmy
  • Pełny ZUS z chorobowym przez cały rok (1 926,76 zł miesięcznie), składki zapłacone w tym samym miesiącu. Fundusz Pracy (138,47 zł) w kosztach.
  • Zaliczki liczy ten sam silnik co ekran „Do zapłaty”: podstawa i podatek narastająco, zaokrąglenia do pełnych złotych.
  • Ryczałt: proporcje stawek takie same jak od stycznia, zdrowotna z drugiego progu (przychód od początku roku powyżej 60 000 zł). Bez ulg, straty z lat ubiegłych i remanentu.

Jak to zrobić w Firmbicie

Ekrany Firmbita otwierają się po zalogowaniu. Program liczy i podpowiada — nic nie wysyła do urzędu bez Twojego kliknięcia.

Częste pytania

Dlaczego w styczniu zaliczka wyszła 0 zł, a później dużo więcej?
Bo kwota zmniejszająca 3 600 zł odejmuje się od podatku liczonego od początku roku w całości. Zaliczki zaczynają się, gdy dochód od stycznia przekroczy 30 000 zł.
Czy po przekroczeniu 120 000 zł płacę 32% od całego dochodu?
Nie. 32% płacisz tylko od nadwyżki ponad 120 000 zł podstawy. Do progu zostaje 12%.

Źródła

  1. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592) — art. 22, 27, 30c, 44
  2. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 843) — art. 11, 12, 21
  3. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2026 poz. 622) — art. 12 § 5 (termin w dzień wolny), art. 63, 70, 86
  4. Obwieszczenie MF o limicie odliczenia składki zdrowotnej na 2026 r. (M.P. 2025 poz. 1274)
  5. Rozporządzenie MF w sprawie symboli formularzy w przelewach do urzędu skarbowego (Dz.U. 2023 poz. 2802)
  6. MF — Generator mikrorachunku podatkowego (podatki.gov.pl)

Czytaj dalej

Dłużej o tym w artykułach

Wszystkie rozdziały poradnika · Artykuły