ZUS krok po kroku: od ulgi na start do pełnych składek

Ścieżka składek w nowej firmie

Do tego co miesiąc składka zdrowotna — w każdym etapie, także na uldze na start.

Ulga na start

• 6 miesięcy kalendarzowych bez składek społecznych.
• Start 1. dnia miesiąca — ten miesiąc się liczy. Start w trakcie miesiąca — miesiąc startu jest wolny i dochodzi 6 pełnych.
• Nie masz wtedy ubezpieczenia chorobowego. Zdrowotną płacisz normalnie.
• Nie przysługuje, gdy w ostatnich 60 miesiącach miałeś firmę albo robisz dla byłego pracodawcy to, co na etacie w tym lub zeszłym roku.

Preferencyjny ZUS

24 miesiące od podstawy 1 441,80 zł — to 30% minimalnego wynagrodzenia. Bez Funduszu Pracy. Warunki jak przy uldze na start.

Mały ZUS Plus

• Dla firmy, która w poprzednim roku działała co najmniej 60 dni i miała przychód do 120 000 zł (przy niepełnym roku — proporcjonalnie do dni).
• Podstawa = połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku. Nie mniej niż preferencyjna, nie więcej niż pełna.
• Najwyżej 36 miesięcy w każdych 60.
• Zgłoszenie na 2027 r. — do 1 lutego 2027 (31 stycznia to niedziela).
• Gdy w trakcie roku kończy Ci się preferencyjny ZUS albo wznawiasz firmę, zgłaszasz się w ciągu 7 dni: ZUS ZWUA z dotychczasowym kodem i ZUS ZUA z kodem 05 90. Po tych terminach w danym roku z ulgi już nie skorzystasz.

Pełny ZUS

Podstawa 5 652,00 zł — 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2026 r. Z czego składa się kwota:

• Od dochodu (albo przychodu na ryczałcie) odliczasz 1 788,29 zł — wszystko poza Funduszem Pracy.
• Fundusz Pracy na skali i liniowym możesz wpisać w koszty. Kobieta od 55 lat i mężczyzna od 60 lat go nie płacą.
• Stopa wypadkowa 1,67% to wartość dla firm do 9 osób; zmienia się od 1 kwietnia.

Składka zdrowotna według formy

• Na skali zdrowotnej nie odliczysz wcale.
• Na liniowym odliczysz zapłaconą zdrowotną — w 2026 r. najwyżej 14 100 zł.
• Na ryczałcie połowę zapłaconej zdrowotnej odejmujesz od przychodu.
• Na ryczałcie wyższa kwota obowiązuje od miesiąca, w którym przekroczysz próg. Wcześniejsze miesiące wyrówna rozliczenie roczne.

Chorobowe: dobrowolne, ale warto wiedzieć, jak działa

• Kosztuje 138,47 zł miesięcznie przy pełnym ZUS i 35,32 zł przy preferencyjnym.
• Spóźniona składka nie wyłącza z ubezpieczenia chorobowego — przepis, który tak mówił, uchylono.
• Zasiłek jest wstrzymany, gdy w dniu choroby masz zaległość większą niż 1% minimalnego wynagrodzenia (48,06 zł w 2026 r.). Dostaniesz go od dnia spłaty całej zaległości; prawo do zasiłku przepada, jeśli nie spłacisz jej w 6 miesięcy.

Wakacje składkowe

• Raz w roku jeden miesiąc bez składek społecznych i Funduszu Pracy.
• Zdrowotną płacisz normalnie.
• Wniosek RWS składasz w eZUS w miesiącu przed wybranym miesiącem.
• Warunki według ZUS (stan na październik 2026): najwyżej 10 osób zgłoszonych do ubezpieczeń razem z Tobą, przychód do 2 mln euro w jednym z dwóch poprzednich lat, wolny limit pomocy de minimis.
• W tym miesiącu nie odliczasz społecznych od dochodu, więc zaliczka może wyjść wyższa.

Roczne rozliczenie zdrowotnej

• Za 2026 r. rozliczasz zdrowotną w DRA za kwiecień — do 20 maja 2027.
• Skala i liniowy: 9% (albo 4,9%) rocznego dochodu po odjęciu składek społecznych, nie mniej niż 5 190,48 zł za cały rok.
• Ryczałt: kwota roczna według przychodu z całego roku (po odjęciu społecznych).
• Dopłatę płacisz razem ze składkami za kwiecień. Nadpłata nie wraca sama: wniosek RZS-R, bezpiecznie do 31 maja 2027.

Jak zdrowotna wpływa na zaliczkę na PIT — Zaliczka PIT co miesiąc.

„Firmbit liczy składki z Twojego profilu. Deklarację DRA i przelew robisz sam — w eZUS i w banku.